DEMOGRAFSKI ALARM Albanija i Kosovo među državama koje se najbrže prazne u Evropi
Albanija je od početka 2000-ih izgubila gotovo četvrtinu svog stanovništva, čime je zabilježila najveći pad broja stanovnika među evropskim državama.
Prema podacima Eurostata, 1. januara 2026. godine Albanija je imala oko 2,34 miliona stanovnika, dok ih je 2000. godine bilo 3,06 miliona.
Za 25 godina broj stanovnika smanjen je za oko 721.000 ljudi, odnosno 23,6 posto. To znači da je Albanija izgubila gotovo svakog četvrtog stanovnika kojeg je imala na početku ovog milenija.
Prema analizi portala Monitor, riječ je o najvećem demografskom padu u Evropi. Na drugom mjestu nalazi se Bugarska sa smanjenjem od 21,6 posto.
Treće mjesto zauzima Kosovo, gdje je, prema podacima od 2003. godine, broj stanovnika smanjen za 19,3 posto.
Značajan pad zabilježile su i Litvanija (17,8%), Rumunija (15,2%), Hrvatska (13,8%), Srbija (13,2%) i Gruzija (11,1%).
U Sjevernoj Makedoniji broj stanovnika smanjen je za 10 posto, u Bosni i Hercegovini za 9,5 posto, Mađarskoj za 7,2 posto, Poljskoj za pet posto, Armeniji za četiri posto, Grčkoj za 3,8 posto, a Estoniji za 2,9 posto.
Podaci pokazuju da je gotovo cijeli Zapadni Balkan izgubio stanovništvo, ali Albanija prednjači po brzini depopulacije.
Srbija je izgubila oko jednu osminu stanovništva u odnosu na 2000. godinu, Hrvatska oko 14 posto, dok su Bosna i Hercegovina i Sjeverna Makedonija izgubile oko deset posto stanovnika.
Jedini izuzetak u regionu je Crna Gora, čije je stanovništvo danas za 3,3 posto veće nego 2000. godine.
Iseljavanje i starenje stanovništva glavni uzroci
Albanija se istovremeno suočava s tri velika demografska izazova – masovnim iseljavanjem, padom nataliteta i ubrzanim starenjem stanovništva.
Najveći uzrok ovog trenda je iseljavanje mladih, koje je smanjilo ne samo ukupan broj stanovnika već i broj ljudi reproduktivne dobi. Zbog toga broj rođenih naglo opada, dok se odnos između mladih i starijih stanovnika sve više pogoršava.
Od početka devedesetih godina Albanija prolazi kroz uzastopne talase emigracije, koji se nastavljaju uprkos ekonomskom rastu i povećanju prihoda.
Prema podacima INSTAT-a, od 1. januara 2021. do 2026. godine više od 166.400 građana napustilo je Albaniju.
Nekada jedna od najmlađih evropskih država, Albanija danas ima prosječnu starost stanovništva od 45 godina, što je na nivou prosjeka Evropske unije. Godine 2014. medijalna starost iznosila je 34,2 godine, što znači da je za samo 12 godina povećana za 10,8 godina.
To znači da je danas polovina stanovništva Albanije starija od 45 godina.
Godine 2025. zabilježen je i istorijski minimum broja rođenih nakon tranzicije – svega 22.500, u poređenju sa oko 82.000 rođenih 1990. godine, dok prirodni priraštaj gotovo više ne postoji.
Posljedice demografskog pada ne ogledaju se samo u manjem broju stanovnika. Smanjuje se broj radno sposobnih ljudi, raste pritisak na penzioni i zdravstveni sistem, a poslodavci se sve češće suočavaju s nedostatkom kvalifikovane radne snage i taj problem pokušavaju riješiti zapošljavanjem stranih radnika.
Evropa raste uprkos tome što ima više umrlih nego rođenih
Dok Albanija i većina zemalja istočne Evrope gube stanovništvo, Evropska unija nastavlja povećavati broj svojih stanovnika.
Prema podacima Eurostata, 1. januara 2026. godine Evropska unija imala je 452 miliona stanovnika, što je oko 706.000 više nego godinu ranije. To je peta uzastopna godina rasta nakon pada zabilježenog tokom pandemije 2021. godine.
U poređenju s 2016. godinom, EU danas ima osam miliona stanovnika više, dok je u odnosu na 2006. godinu broj stanovnika veći za 16 miliona.
Međutim, rast stanovništva nije rezultat većeg broja rođenih. Od 2012. godine u Evropskoj uniji svake godine umire više ljudi nego što se rodi. Negativni prirodni priraštaj nadoknađuje se pozitivnim neto migracijama.
To znači da bi bez doseljavanja migranata broj stanovnika Evropske unije bio u padu.
Tokom 2025. godine broj stanovnika povećan je u 16 država članica EU. Najveći rast zabilježile su Malta sa 24,1 stanovnikom na 1.000 stanovnika, Kipar sa 13,7 i Luksemburg sa 13,1. Najveći pad stanovništva zabilježen je u Letoniji, Estoniji i Mađarskoj.
Malta i Irska prednjače po rastu stanovništva
Posmatrano od 2000. godine, Malta je povećala broj stanovnika za 51,3 posto, što je najveći rast u Evropi.
Slijede Irska sa 45,9 posto, Kipar sa 44,3 posto i Island sa 41,3 posto. Značajan rast ostvarili su i Andora (35%), Azerbejdžan (28%), Švicarska (27,4%), Lihtenštajn (27,1%) i Norveška (25,7%).
Broj stanovnika porastao je i u Španiji za 22,5 posto, Švedskoj za 19,7 posto, Ujedinjenom Kraljevstvu za 19,3 posto, kao i u Belgiji (16,8%), Austriji (15,2%), Nizozemskoj (14,3%) i Francuskoj (14,2%).
I ove zemlje suočavaju se s niskim natalitetom i starenjem stanovništva, ali su uspjele ublažiti prirodni pad privlačenjem velikog broja useljenika.
Razvijenije ekonomije nude veće plate, više radnih mjesta, kvalitetnije javne usluge i veću institucionalnu stabilnost, zbog čega privlače radnu snagu s Balkana, iz istočne Evrope i drugih dijelova svijeta.
Migracije danas stvaraju dvije različite demografske slike Evrope – zemlje koje primaju useljenike povećavaju broj stanovnika i popunjavaju tržište rada, dok zemlje iz kojih ljudi odlaze gube mlade, stručnjake i porodice u radno sposobnoj dobi.
Za 25 godina broj stanovnika smanjen je za oko 721.000 ljudi, odnosno 23,6 posto. To znači da je Albanija izgubila gotovo svakog četvrtog stanovnika kojeg je imala na početku ovog milenija.
Prema analizi portala Monitor, riječ je o najvećem demografskom padu u Evropi. Na drugom mjestu nalazi se Bugarska sa smanjenjem od 21,6 posto.
Treće mjesto zauzima Kosovo, gdje je, prema podacima od 2003. godine, broj stanovnika smanjen za 19,3 posto.
Značajan pad zabilježile su i Litvanija (17,8%), Rumunija (15,2%), Hrvatska (13,8%), Srbija (13,2%) i Gruzija (11,1%).
U Sjevernoj Makedoniji broj stanovnika smanjen je za 10 posto, u Bosni i Hercegovini za 9,5 posto, Mađarskoj za 7,2 posto, Poljskoj za pet posto, Armeniji za četiri posto, Grčkoj za 3,8 posto, a Estoniji za 2,9 posto.
Podaci pokazuju da je gotovo cijeli Zapadni Balkan izgubio stanovništvo, ali Albanija prednjači po brzini depopulacije.
Srbija je izgubila oko jednu osminu stanovništva u odnosu na 2000. godinu, Hrvatska oko 14 posto, dok su Bosna i Hercegovina i Sjeverna Makedonija izgubile oko deset posto stanovnika.
Jedini izuzetak u regionu je Crna Gora, čije je stanovništvo danas za 3,3 posto veće nego 2000. godine.
Iseljavanje i starenje stanovništva glavni uzroci
Albanija se istovremeno suočava s tri velika demografska izazova – masovnim iseljavanjem, padom nataliteta i ubrzanim starenjem stanovništva.
Najveći uzrok ovog trenda je iseljavanje mladih, koje je smanjilo ne samo ukupan broj stanovnika već i broj ljudi reproduktivne dobi. Zbog toga broj rođenih naglo opada, dok se odnos između mladih i starijih stanovnika sve više pogoršava.
Od početka devedesetih godina Albanija prolazi kroz uzastopne talase emigracije, koji se nastavljaju uprkos ekonomskom rastu i povećanju prihoda.
Prema podacima INSTAT-a, od 1. januara 2021. do 2026. godine više od 166.400 građana napustilo je Albaniju.
Nekada jedna od najmlađih evropskih država, Albanija danas ima prosječnu starost stanovništva od 45 godina, što je na nivou prosjeka Evropske unije. Godine 2014. medijalna starost iznosila je 34,2 godine, što znači da je za samo 12 godina povećana za 10,8 godina.
To znači da je danas polovina stanovništva Albanije starija od 45 godina.
Godine 2025. zabilježen je i istorijski minimum broja rođenih nakon tranzicije – svega 22.500, u poređenju sa oko 82.000 rođenih 1990. godine, dok prirodni priraštaj gotovo više ne postoji.
Posljedice demografskog pada ne ogledaju se samo u manjem broju stanovnika. Smanjuje se broj radno sposobnih ljudi, raste pritisak na penzioni i zdravstveni sistem, a poslodavci se sve češće suočavaju s nedostatkom kvalifikovane radne snage i taj problem pokušavaju riješiti zapošljavanjem stranih radnika.
Evropa raste uprkos tome što ima više umrlih nego rođenih
Dok Albanija i većina zemalja istočne Evrope gube stanovništvo, Evropska unija nastavlja povećavati broj svojih stanovnika.
Prema podacima Eurostata, 1. januara 2026. godine Evropska unija imala je 452 miliona stanovnika, što je oko 706.000 više nego godinu ranije. To je peta uzastopna godina rasta nakon pada zabilježenog tokom pandemije 2021. godine.
U poređenju s 2016. godinom, EU danas ima osam miliona stanovnika više, dok je u odnosu na 2006. godinu broj stanovnika veći za 16 miliona.
Međutim, rast stanovništva nije rezultat većeg broja rođenih. Od 2012. godine u Evropskoj uniji svake godine umire više ljudi nego što se rodi. Negativni prirodni priraštaj nadoknađuje se pozitivnim neto migracijama.
To znači da bi bez doseljavanja migranata broj stanovnika Evropske unije bio u padu.
Tokom 2025. godine broj stanovnika povećan je u 16 država članica EU. Najveći rast zabilježile su Malta sa 24,1 stanovnikom na 1.000 stanovnika, Kipar sa 13,7 i Luksemburg sa 13,1. Najveći pad stanovništva zabilježen je u Letoniji, Estoniji i Mađarskoj.
Malta i Irska prednjače po rastu stanovništva
Posmatrano od 2000. godine, Malta je povećala broj stanovnika za 51,3 posto, što je najveći rast u Evropi.
Slijede Irska sa 45,9 posto, Kipar sa 44,3 posto i Island sa 41,3 posto. Značajan rast ostvarili su i Andora (35%), Azerbejdžan (28%), Švicarska (27,4%), Lihtenštajn (27,1%) i Norveška (25,7%).
Broj stanovnika porastao je i u Španiji za 22,5 posto, Švedskoj za 19,7 posto, Ujedinjenom Kraljevstvu za 19,3 posto, kao i u Belgiji (16,8%), Austriji (15,2%), Nizozemskoj (14,3%) i Francuskoj (14,2%).
I ove zemlje suočavaju se s niskim natalitetom i starenjem stanovništva, ali su uspjele ublažiti prirodni pad privlačenjem velikog broja useljenika.
Razvijenije ekonomije nude veće plate, više radnih mjesta, kvalitetnije javne usluge i veću institucionalnu stabilnost, zbog čega privlače radnu snagu s Balkana, iz istočne Evrope i drugih dijelova svijeta.
Migracije danas stvaraju dvije različite demografske slike Evrope – zemlje koje primaju useljenike povećavaju broj stanovnika i popunjavaju tržište rada, dok zemlje iz kojih ljudi odlaze gube mlade, stručnjake i porodice u radno sposobnoj dobi.
