Mišljenje analitičara

Albin Kurti u svom posljednjem intervjuu nije isključio mogućnost da se Zajednica opština sa srpskom većinom realizuje po modelu razvoja, koji se zasniva na geografskim, ekonomskim i razvojnim karakteristikama, prenosi Albanian post.

Iako Kurti nije izneo mnogo detalja o tome kako bi model koji je predložio mogao da funkcioniše, njegova izjava je protumačena kao ublažavanje stava, posebno nakon zahtjeva visokog američkog diplomate Gabriela Escobara "da se pronađu modaliteti za implementaciju ZSO“.

Međutim, za političkog analitičara Agona Maliqija, šef izvršne vlasti nije zainteresovan za implementaciju bilo kakvog modela ZSO.

Prema Maliqiju, Kurtijev interes je da ostane na čvrstim pozicijama, negirajući bilo kakav modalitet za Zajednicu.

"Postoji granica koliko Kurti može da promjeni modalitet po zakonodavstvu Kosova i odlukom Ustavnog suda. Možda može da se uradi neki semantički manevar, kao opštine sa srpskom većinom da se da drugačiji karakter, ali sadržaj će biti isti“, rekao je Maliqi.

Abit Hoxha, stručnjak za medije, kaže da je Kurtiju sada jasno da su međunarodni partneri, posebno Sjedinjene Američke Države, veoma ozbiljne u zahtjevima da se ZSO primeni.

Upravo iz tog razloga, prema Hoxhinim riječima, Kurti svojim posljednjim izjavama priprema politički teren.

Američki zahtjev

"Da, Kurtijev odnos prema ZSO se promjenio, izgleda da oštra premijerova komunikacija posljednjih dana ima veze sa ovim. Dio ove igre je i njegova posljednja izjava o mogućnosti rata, odnosno komunikacija koja poziva na unutrašnju i spoljnu pažnju u procesu dijaloga“, rekao je Hoxha.

S druge strane, za profesora međunarodnog prava Besforta Rexhaja, ZSO je zakonska obaveza koju Kosovo mora da ispuni i za ovo Kurti radi na pronalaženju modaliteta koji je primjenljiv.

"Mislim da je van bilo kakvog konteksta političke retorike važno da Kosovo ispuni svoje zakonske obaveze. Na rukovodstvu je da odredi obim ovog udruženja. Takođe je važno da se ZSO tumači u svijetlu odluke Ustavnog suda“, rekao je Rexhaj.

Prema riječima specijalnog izaslanika Sjedinjenih Američkih Država za Zapadni Balkan Gabriela Escobara, stvaranje Zajednice opština sa srpskom većinom ne bi trebalo da bude u suprotnosti sa Ustavom Kosova, i da stvara „državu u državi“.

Prema riječima američkog diplomate, postoji mnogo evropskih modela gdje manjine mogu da zaštite svoje kulturno nasljeđe i maternji jezik, ali bez kršenja ustavnog okvira zemlje u kojoj žive.

"Želimo da pronađemo neke od ovih primjera, a možda i da ih iskoristimo kao vodič za implementaciju. Stoga se nadam da ćemo o tome moći da razgovaramo u Briselu kasnije ovog mjeseca“, dodao je Rexhaj.

Evropsko insistiranje

Evropska unija insistira da Kosovo formira Zajednicu opština sa srpskom većinom prema Briselskom sporazumu iz 2013. godine.

Ovo je nedavno izjavio šef evropske diplomatije Jospep Borell.

"Osnivanje Zajednice opština sa srpskom većinom dogovorile su obe strane, Kosovo i Srbija, Briselskim sporazumom iz 2013. godine. Sporazum je ratifikovao parlament Kosova i Kosovo mora da ispuni zakonsku obavezu i implementirajte bez odlaganja“, rekao je on u odgovoru srpskom mediju N1.

Zajednicu opština sa srpskom većinom, odnosno njene principe sačinjene 2015. godine, Ustavni sud je u preko 20 tačaka proglasio neustavnim. Zato što je Ustav Kosova utvrdio da je neustavno da postoji asocijacija opština na etničkom principu.

S druge strane, premijer Albin Kurti tumačio je Zajednicu srpskih opština u analogiji sa stvaranjem srpske republike u okviru Kosova. Kurti je više puta poručio da neće dozvoliti da se to dogodi.

Izvor: Kosovo Online/Albanian post