Ustavna dilema Krasniqi: Bez pune konstitucije Skupština nije mogla birati Vladu
Profesor ustavnog prava Kol Krasniqi rekao je da Vlada izglasana 13. septembra u ovoj fazi uživa pretpostavku pravne valjanosti i da može da vrši svoja ovlašćenja dok Ustavni sud ne donese drugačiju odluku. On istovremeno ukazuje da ako Skupština nije bila u potpunosti konstituisana onda nije imala puni ustavni kapacitet za održavanje sjednice za izbor Vlade.
Krasniqi je naveo da je Vlada dobila 62 glasa, čime je ispunjen brojčani uslov iz člana 95, stav 3 Ustava, prema kojem se Vlada bira većinom glasova svih poslanika.
Međutim, prema njegovim riječima, činjenica da je Vlada dobila 62 glasa nije dovoljna da se proces smatra potpuno neospornim sa ustavnog aspekta.
Potrebno je, ukazao je on, razmotriti i način na koji je glasanje sprovedeno, odnosno da li je Vlada izabrana u Skupštini koja je bila potpuno i pravilno konstituisana.
„Ipak, još ne bih rekao da je potpuno ustavno neosporna, jer njena valjanost ne zavisi samo od broja glasova. Mora se utvrditi da je glasanje sprovedeno u Skupštini koja je potpuno i pravilno konstituisana“, rekao je profesor Krasniqi.
U tom smislu, on pravi razliku između dva pitanja: brojčane legitimnosti i zakonitosti procedure.
Prema njegovim riječima, sa brojčanog aspekta nema dileme, jer je Vlada dobila potreban broj glasova. Međutim, sa proceduralnog i ustavnog aspekta, prema njegovoj ocjeni, postoji ozbiljan spor zbog načina konstituisanja Skupštine.
Krasniqi ocjenjuje da se, u načelu, Skupština ne može smatrati u potpunosti konstituisanom ukoliko nisu izabrani svi potpredsjednici. On se poziva na član 67, stav 1 Ustava, kojim je propisano da Skupština bira predsjednika i pet potpredsjednika.
On podsjeća da je Ustavni sud u svojim ranijim presudama utvrdio da konstitutivna sjednica završava tek nakon izbora predsjednika i potpredsjednika Skupštine.
„Može li Vlada biti izglasana prije završetka izbora svih potpredsjednika? U načelu, ne. Član 67, stav 1 Ustava propisuje da Skupština bira predsjednika i pet potpredsjednika. Ustavni sud je u svojim presudama izričito utvrdio da se konstitutivna sjednica završava tek nakon izbora predsjednika i potpredsjednika Skupštine“, rekao je Krasniqi.
Prema Krasniqiju, Ustavni sud je u presudi od 30. septembra 2025. utvrdio da neizbor jednog od potpredsjednika znači da konstitutivna sjednica nije završena i da Skupština nije konstituisana.
„Sud je čak odredio privremenu mjeru kojom je zabranio svako djelovanje poslanika i svaku proceduru u vezi sa formiranjem Vlade dok se ne riješi spor o konstituisanju. Ako Ustavni sud utvrdi da Skupština 13. septembra nije bila u potpunosti konstituisana, prva posljedica bila bi proglašenje završetka konstitutivne sjednice nevažećim i nalog Skupštini da ponovi ili završi proceduru u skladu sa Ustavom“, rekao je Krasniqi.
Međutim, prema njegovim riječima, najosjetljivije pitanje bilo bi pitanje valjanosti glasanja o Vladi.
„Izbor Vlade je nadležnost Skupštine prema članu 65 Ustava. Ako Skupština nije bila konstituisana, onda još nije imala puni ustavni kapacitet za održavanje sjednice za izbor Vlade ili donošenje drugih odluka. Tako je glasanje o Vladi 13. septembra 2026. bilo postupak koji je preduzeo organ koji još nije bio konstituisan u skladu sa našim ustavnim poretkom“, rekao je ovaj profesor.
Prema njegovim riječima, Ustavni sud može odrediti privremenu mjeru i ograničiti delovanje Vlade ili Skupštine.
„Samo podnošenje zahtjeva Ustavnom sudu ne obara Vladu i ne obustavlja automatski njen rad. Sud može odrediti privremenu mjeru i ograničiti djelovanje Vlade ili Skupštine, može proglasiti nevažećim samo akt o konstituisanju ili naložiti da se nakon pravilnog konstituisanja Skupštine glasanje o Vladi sprovede, odnosno ponovi“, rekao je Krasniqi.
Krasniqi navodi da takva odluka ne bi nužno značila nove izbore.
„Ako ponovo postoji 62 glasa, ista Vlada može biti izglasana, ali ovog puta od strane Skupštine koja je pravno konstituisana“, zaključio je on.
Međutim, prema njegovim riječima, činjenica da je Vlada dobila 62 glasa nije dovoljna da se proces smatra potpuno neospornim sa ustavnog aspekta.
Potrebno je, ukazao je on, razmotriti i način na koji je glasanje sprovedeno, odnosno da li je Vlada izabrana u Skupštini koja je bila potpuno i pravilno konstituisana.
„Ipak, još ne bih rekao da je potpuno ustavno neosporna, jer njena valjanost ne zavisi samo od broja glasova. Mora se utvrditi da je glasanje sprovedeno u Skupštini koja je potpuno i pravilno konstituisana“, rekao je profesor Krasniqi.
U tom smislu, on pravi razliku između dva pitanja: brojčane legitimnosti i zakonitosti procedure.
Prema njegovim riječima, sa brojčanog aspekta nema dileme, jer je Vlada dobila potreban broj glasova. Međutim, sa proceduralnog i ustavnog aspekta, prema njegovoj ocjeni, postoji ozbiljan spor zbog načina konstituisanja Skupštine.
Krasniqi ocjenjuje da se, u načelu, Skupština ne može smatrati u potpunosti konstituisanom ukoliko nisu izabrani svi potpredsjednici. On se poziva na član 67, stav 1 Ustava, kojim je propisano da Skupština bira predsjednika i pet potpredsjednika.
On podsjeća da je Ustavni sud u svojim ranijim presudama utvrdio da konstitutivna sjednica završava tek nakon izbora predsjednika i potpredsjednika Skupštine.
„Može li Vlada biti izglasana prije završetka izbora svih potpredsjednika? U načelu, ne. Član 67, stav 1 Ustava propisuje da Skupština bira predsjednika i pet potpredsjednika. Ustavni sud je u svojim presudama izričito utvrdio da se konstitutivna sjednica završava tek nakon izbora predsjednika i potpredsjednika Skupštine“, rekao je Krasniqi.
Prema Krasniqiju, Ustavni sud je u presudi od 30. septembra 2025. utvrdio da neizbor jednog od potpredsjednika znači da konstitutivna sjednica nije završena i da Skupština nije konstituisana.
„Sud je čak odredio privremenu mjeru kojom je zabranio svako djelovanje poslanika i svaku proceduru u vezi sa formiranjem Vlade dok se ne riješi spor o konstituisanju. Ako Ustavni sud utvrdi da Skupština 13. septembra nije bila u potpunosti konstituisana, prva posljedica bila bi proglašenje završetka konstitutivne sjednice nevažećim i nalog Skupštini da ponovi ili završi proceduru u skladu sa Ustavom“, rekao je Krasniqi.
Međutim, prema njegovim riječima, najosjetljivije pitanje bilo bi pitanje valjanosti glasanja o Vladi.
„Izbor Vlade je nadležnost Skupštine prema članu 65 Ustava. Ako Skupština nije bila konstituisana, onda još nije imala puni ustavni kapacitet za održavanje sjednice za izbor Vlade ili donošenje drugih odluka. Tako je glasanje o Vladi 13. septembra 2026. bilo postupak koji je preduzeo organ koji još nije bio konstituisan u skladu sa našim ustavnim poretkom“, rekao je ovaj profesor.
Prema njegovim riječima, Ustavni sud može odrediti privremenu mjeru i ograničiti delovanje Vlade ili Skupštine.
„Samo podnošenje zahtjeva Ustavnom sudu ne obara Vladu i ne obustavlja automatski njen rad. Sud može odrediti privremenu mjeru i ograničiti djelovanje Vlade ili Skupštine, može proglasiti nevažećim samo akt o konstituisanju ili naložiti da se nakon pravilnog konstituisanja Skupštine glasanje o Vladi sprovede, odnosno ponovi“, rekao je Krasniqi.
Krasniqi navodi da takva odluka ne bi nužno značila nove izbore.
„Ako ponovo postoji 62 glasa, ista Vlada može biti izglasana, ali ovog puta od strane Skupštine koja je pravno konstituisana“, zaključio je on.
