EKONOMSKI ALARM Gërxhaliu: Kosovo plaća cijenu političke nestabilnosti
Bivši predsjednik Privredne komore Kosova Safet Gërxhaliu upozorio je na ekonomske posljedice koje izaziva odugovlačenje formiranja novih institucija na Kosovu, jer odsustvo političke stabilnosti, kaže, skupo košta kosovsku ekonomiju, utičući na investicije, izvoz i životni standard građana, prenela je Ekonomija onlajn.
Gërxhaliu je napomenuo da je na Kosovu stvorena pogrešna percepcija da može da se funkcioniše i bez institucija i bez političke stabilnosti, što će imati dugoročne posljedice.
„Trošak koji će Kosovo platiti jer nisu formirane institucije biće zaista zabrinjavajući, a teret će snositi mlade generacije. Posljednjih godina stvoren je svojevrstan komfor da se na Kosovu može živeti bez institucija i bez političke stabilnosti. Sve je postalo norma, neka vrsta normalnosti koja bi trebalo da nas zabrine. Dok se zemlje regiona i Evrope nadmeću za ekonomsku ulogu, inovacije, tehnologiju, znanje i dominaciju na međunarodnim tržištima, na Kosovu je stvoreno uvjerenje da možemo da opstanemo i bez ekonomije i bez ekonomske održivosti, koja bi direktno uticala i na socijalni aspekt“, rekao je Gërxhaliu.
Prema njegovim riječima, ekonomski pokazatelji su sve alarmantniji, dok odsustvo saradnje institucija i privatnog sektora dodatno otežava situaciju.
„Zabrinjavajući su ekonomski parametri, počev od pada stranih investicija, smanjenja izvoza proizvoda sa oznakom 'Made in Kosova', pa do izostanka istinskog dijaloga privatnog i javnog sektora. Kada se tome doda inflacija, koja se iz dana u dan sve više pretvara u kancerogenu bolest ekonomije i direktno pogađa potrošačku korpu građana, onda imamo ozbiljne razloge za zabrinutost. To su razlozi koji bi trebalo da probude savest političara, bez obzira na to da li su vlast ili opozicija, da usaglase stavove i da borbu za vlast ne postavljaju kao glavni prioritet, na štetu građana, privrede, imidža Kosova i socijalne situacije“, ukazao je Gërxhaliu.
Dodao je da se upozorenja ekonomskih stručnjaka ponavljaju iz godine u godinu, ali da ih donosioci odluka ne shvataju ozbiljno.
„Suvišno je da stručnjaci i dalje govore o ekonomskim procesima, jer se ova upozorenja ponavljaju, ali nailaze na gluve uši. Svaka kritika ili preporuka dočekuje se sa neprijateljstvom. Međutim, ćutanje je najveći zločin. Vjerujem da je došlo vrijeme da se pomogne Kosovu, da ekonomija postane prioritet, partnerstvo stub ekonomske održivosti, a da imidž Kosova bude tamo gdje zaslužuje da bude, umjesto da zemlja postane crna tačka Zapadnog Balkana“, naglasio je Gërxhaliu.
Govoreći o koracima koje bi nove institucije trebalo da preduzmu nakon formiranja, posavjetovao je da ekonomiju treba depolitizovati, a donošenje odluka zasnivati na stručnosti.
„Nagomilalo se toliko ekonomskih problema iz prošlosti da nijedna vlada neće moći da ih riješi čarobnim štapićem. Vrijeme je da se ekonomija na Kosovu depolitizuje i da stručnjaci iz ove oblasti postanu glavni akteri ekonomskog razvoja, umjesto da politička opredeljenja određuju ekonomske tokove. Dijalog i partnerstvo sa privatnim sektorom, centralnim i lokalnim vlastima, kao i sa socijalnim akterima, moraju biti prioritet, jer se samo kroz dijalog dolazi do međusobnog razumevanja i rješavanja problema, a ne logikom: 'Hajde da razgovaramo, ali da bude onako kako ja kažem'“, rekao je Gërxhaliu za Ekonomiju onlajn.
Upoređujući ekonomske rezultate Kosova sa regionom, primjetio je da izvoz Kosova i dalje znatno zaostaje.
„Tokom prošle godine, Bosna i Hercegovina ostvarila je više od 9,5 milijardi eura izvoza, Sjeverna Makedonija skoro pet milijardi, Albanija bilježi veoma pozitivan trend izvoza, Srbija je premašila 34 milijarde eura, dok je Kosovo ostalo na onoj gotovo simboličnoj cifri od oko 900 miliona eura izvoza proizvoda sa oznakom 'Made in Kosova'. Zbog toga vjerujem da bi ove brojke trebalo da budu alarm koji će podstaći na razmišljanje i izlazak iz zone komfora i uvjerenja da se na Kosovu može živeti bez institucija i bez političara“, zaključio je Gërxhaliu.
„Trošak koji će Kosovo platiti jer nisu formirane institucije biće zaista zabrinjavajući, a teret će snositi mlade generacije. Posljednjih godina stvoren je svojevrstan komfor da se na Kosovu može živeti bez institucija i bez političke stabilnosti. Sve je postalo norma, neka vrsta normalnosti koja bi trebalo da nas zabrine. Dok se zemlje regiona i Evrope nadmeću za ekonomsku ulogu, inovacije, tehnologiju, znanje i dominaciju na međunarodnim tržištima, na Kosovu je stvoreno uvjerenje da možemo da opstanemo i bez ekonomije i bez ekonomske održivosti, koja bi direktno uticala i na socijalni aspekt“, rekao je Gërxhaliu.
Prema njegovim riječima, ekonomski pokazatelji su sve alarmantniji, dok odsustvo saradnje institucija i privatnog sektora dodatno otežava situaciju.
„Zabrinjavajući su ekonomski parametri, počev od pada stranih investicija, smanjenja izvoza proizvoda sa oznakom 'Made in Kosova', pa do izostanka istinskog dijaloga privatnog i javnog sektora. Kada se tome doda inflacija, koja se iz dana u dan sve više pretvara u kancerogenu bolest ekonomije i direktno pogađa potrošačku korpu građana, onda imamo ozbiljne razloge za zabrinutost. To su razlozi koji bi trebalo da probude savest političara, bez obzira na to da li su vlast ili opozicija, da usaglase stavove i da borbu za vlast ne postavljaju kao glavni prioritet, na štetu građana, privrede, imidža Kosova i socijalne situacije“, ukazao je Gërxhaliu.
Dodao je da se upozorenja ekonomskih stručnjaka ponavljaju iz godine u godinu, ali da ih donosioci odluka ne shvataju ozbiljno.
„Suvišno je da stručnjaci i dalje govore o ekonomskim procesima, jer se ova upozorenja ponavljaju, ali nailaze na gluve uši. Svaka kritika ili preporuka dočekuje se sa neprijateljstvom. Međutim, ćutanje je najveći zločin. Vjerujem da je došlo vrijeme da se pomogne Kosovu, da ekonomija postane prioritet, partnerstvo stub ekonomske održivosti, a da imidž Kosova bude tamo gdje zaslužuje da bude, umjesto da zemlja postane crna tačka Zapadnog Balkana“, naglasio je Gërxhaliu.
Govoreći o koracima koje bi nove institucije trebalo da preduzmu nakon formiranja, posavjetovao je da ekonomiju treba depolitizovati, a donošenje odluka zasnivati na stručnosti.
„Nagomilalo se toliko ekonomskih problema iz prošlosti da nijedna vlada neće moći da ih riješi čarobnim štapićem. Vrijeme je da se ekonomija na Kosovu depolitizuje i da stručnjaci iz ove oblasti postanu glavni akteri ekonomskog razvoja, umjesto da politička opredeljenja određuju ekonomske tokove. Dijalog i partnerstvo sa privatnim sektorom, centralnim i lokalnim vlastima, kao i sa socijalnim akterima, moraju biti prioritet, jer se samo kroz dijalog dolazi do međusobnog razumevanja i rješavanja problema, a ne logikom: 'Hajde da razgovaramo, ali da bude onako kako ja kažem'“, rekao je Gërxhaliu za Ekonomiju onlajn.
Upoređujući ekonomske rezultate Kosova sa regionom, primjetio je da izvoz Kosova i dalje znatno zaostaje.
„Tokom prošle godine, Bosna i Hercegovina ostvarila je više od 9,5 milijardi eura izvoza, Sjeverna Makedonija skoro pet milijardi, Albanija bilježi veoma pozitivan trend izvoza, Srbija je premašila 34 milijarde eura, dok je Kosovo ostalo na onoj gotovo simboličnoj cifri od oko 900 miliona eura izvoza proizvoda sa oznakom 'Made in Kosova'. Zbog toga vjerujem da bi ove brojke trebalo da budu alarm koji će podstaći na razmišljanje i izlazak iz zone komfora i uvjerenja da se na Kosovu može živeti bez institucija i bez političara“, zaključio je Gërxhaliu.
