Bez posebnog pristupa RSE: Kosovo bi moglo da ostane po strani EU integracija
U jeku rasprava u Evropskoj uniji o ubrzanju procesa proširenja, Kosovo bi moglo da ostane po strani ukoliko se ne pronađe poseban model za njegovo uključivanje u nove integracione mehanizme, kažu sagovornici RSE.
Povod za novu debatu predstavljaju tri non-pejpera koja su posljednjih nedjelja predstavile pojedine članice EU, a koji predviđaju različite modele postepenog uključivanja Zapadnog Balkana u evropske institucije.
Prema jednom od prijedloga, koji su iznele Francuska, Njemačka i zemlje Beneluksa, buduće članice Evropske unije mogle bi da dobiju ograničena prava u odnosu na sadašnjih 27 članica.
Istovremeno, nemački kancelar Friedrich Merz predložio je da zemlje Zapadnog Balkana i Moldavija dobiju status posmatrača u EU, dok bi Ukrajina stekla status pridružene članice bez prava glasa.
Kosovo, međutim, ostaje u specifičnom položaju - iako je u decembru 2022. godine podnelo zahtjev za članstvo u Evropskoj uniji, o tome do danas nije vođena formalna rasprava u evropskim institucijama, piše Radio Slobodna Evropa i podsjeća da je za dobijanje statusa kandidata potrebna jednoglasna podrška svih država članica, a pet zemalja EU – Grčka, Rumunija, Slovačka, Španija i Kipar – ne priznaju nezavisnost Kosova.
Analitičar Evropske inicijative za stabilnost Adi Ćerimagić ocjenjuje da se u Briselu i evropskim prestonicama ne vodi ozbiljna rasprava o kosovskoj kandidaturi.
„Prijedlozi koji se sada pojavljuju za ubrzanje proširenja ostavljaju Kosovo van većine svojih elemenata i jedva da odražavaju želju Kosova da se pridruži Evropskoj uniji“, rekao je Ćerimagić.
On smatra da Kosovo predstavlja najbolji primjer udaljavanja procesa proširenja od principa zasnovanog na zaslugama.
„To je jedina zemlja Zapadnog Balkana koja je podnela zahtjev za članstvo, a još nema status kandidata. Istovremeno, prema ocjenama Evropske komisije, bolje je pripremljena od Bosne i Hercegovine, koja već ima status kandidata i odluku o otvaranju pregovora“, naveo je Ćerimagić.
S druge strane, stručnjak za proširenje pri Evropskom savetu za spoljne odnose Engjelushe Morina smatra da novi francusko-njemački prijedlog ipak ostavlja prostor i za Kosovo.
Ona podsjeća da je Kosovo, uprkos tome što nema status kandidata, već uključeno u pojedine evropske inicijative, među kojima su Sepa sistem, takozvani zeleni koridori za promet robe i ukidanje rominga.
„Činjenica da Kosovo nije dobilo odgovor na zahtjev za status kandidata ne znači da se ne tretira prema zaslugama“, rekla je Morina.
Prema njenim riječima, francusko-njemački dokument odnosi se na sve zemlje koje teže članstvu u EU, što, kako ocjenjuje, predstavlja signal da bi Kosovo moglo biti uključeno u buduće faze postepene integracije.
Morina smatra da bi Kosovo, ukoliko nastavi sa reformama, ispuni obaveze iz Plana rasta i konsoliduje institucije, moglo da napreduje na evropskom putu i bez formalnog odgovora na zahtjev za članstvo.
Ćerimagić, međutim, upozorava da pitanje kosovske kandidature ne može dugo ostati po strani i poziva države članice koje podržavaju Kosovo da insistiraju na razmatranju njegove aplikacije.
„Kada ovo pitanje bude ozbiljno razmotreno, odgovor je jasan: Kosovo treba tretirati najmanje isto kao Bosnu i Hercegovinu. A pošto nastavlja da ostvaruje rezultate tamo gde drugi ne uspevaju, taj napredak treba nagraditi, a ne ignorisati“, zaključio je Ćerimagić za Radio Slobodna Evropa.
Prijedlozi nekoliko zemalja članica o modifikovanju načina pristupanja Evropskoj uniji bili su tema nedavne analize Kosovo onlajna, čiji su sagovornici rekli da su ti predlozi motivisani situacijom u Ukrajini, uz ocjenu da u EU za sada o tom pitanju ne postoji konsenzus i da ga neće biti lako postići.
Prema jednom od prijedloga, koji su iznele Francuska, Njemačka i zemlje Beneluksa, buduće članice Evropske unije mogle bi da dobiju ograničena prava u odnosu na sadašnjih 27 članica.
Istovremeno, nemački kancelar Friedrich Merz predložio je da zemlje Zapadnog Balkana i Moldavija dobiju status posmatrača u EU, dok bi Ukrajina stekla status pridružene članice bez prava glasa.
Kosovo, međutim, ostaje u specifičnom položaju - iako je u decembru 2022. godine podnelo zahtjev za članstvo u Evropskoj uniji, o tome do danas nije vođena formalna rasprava u evropskim institucijama, piše Radio Slobodna Evropa i podsjeća da je za dobijanje statusa kandidata potrebna jednoglasna podrška svih država članica, a pet zemalja EU – Grčka, Rumunija, Slovačka, Španija i Kipar – ne priznaju nezavisnost Kosova.
Analitičar Evropske inicijative za stabilnost Adi Ćerimagić ocjenjuje da se u Briselu i evropskim prestonicama ne vodi ozbiljna rasprava o kosovskoj kandidaturi.
„Prijedlozi koji se sada pojavljuju za ubrzanje proširenja ostavljaju Kosovo van većine svojih elemenata i jedva da odražavaju želju Kosova da se pridruži Evropskoj uniji“, rekao je Ćerimagić.
On smatra da Kosovo predstavlja najbolji primjer udaljavanja procesa proširenja od principa zasnovanog na zaslugama.
„To je jedina zemlja Zapadnog Balkana koja je podnela zahtjev za članstvo, a još nema status kandidata. Istovremeno, prema ocjenama Evropske komisije, bolje je pripremljena od Bosne i Hercegovine, koja već ima status kandidata i odluku o otvaranju pregovora“, naveo je Ćerimagić.
S druge strane, stručnjak za proširenje pri Evropskom savetu za spoljne odnose Engjelushe Morina smatra da novi francusko-njemački prijedlog ipak ostavlja prostor i za Kosovo.
Ona podsjeća da je Kosovo, uprkos tome što nema status kandidata, već uključeno u pojedine evropske inicijative, među kojima su Sepa sistem, takozvani zeleni koridori za promet robe i ukidanje rominga.
„Činjenica da Kosovo nije dobilo odgovor na zahtjev za status kandidata ne znači da se ne tretira prema zaslugama“, rekla je Morina.
Prema njenim riječima, francusko-njemački dokument odnosi se na sve zemlje koje teže članstvu u EU, što, kako ocjenjuje, predstavlja signal da bi Kosovo moglo biti uključeno u buduće faze postepene integracije.
Morina smatra da bi Kosovo, ukoliko nastavi sa reformama, ispuni obaveze iz Plana rasta i konsoliduje institucije, moglo da napreduje na evropskom putu i bez formalnog odgovora na zahtjev za članstvo.
Ćerimagić, međutim, upozorava da pitanje kosovske kandidature ne može dugo ostati po strani i poziva države članice koje podržavaju Kosovo da insistiraju na razmatranju njegove aplikacije.
„Kada ovo pitanje bude ozbiljno razmotreno, odgovor je jasan: Kosovo treba tretirati najmanje isto kao Bosnu i Hercegovinu. A pošto nastavlja da ostvaruje rezultate tamo gde drugi ne uspevaju, taj napredak treba nagraditi, a ne ignorisati“, zaključio je Ćerimagić za Radio Slobodna Evropa.
Prijedlozi nekoliko zemalja članica o modifikovanju načina pristupanja Evropskoj uniji bili su tema nedavne analize Kosovo onlajna, čiji su sagovornici rekli da su ti predlozi motivisani situacijom u Ukrajini, uz ocjenu da u EU za sada o tom pitanju ne postoji konsenzus i da ga neće biti lako postići.
