Ćorsokak DW: Kosovu preti nova politička kriza
Na Kosovu se, zbog nepravilnosti, ponovo prebrojavaju glasovi na parlamentarnim izborima. To bi moglo da poremeti politički raspored i gurne Kosovo u institucionalnu krizu, piše Deutsche welle.
Iako se činilo da je Kosovo nakon vanrednih parlamentarnih izbora 28. decembra 2025. konačno prevazišlo višemjesečni politički zastoj, sada je opet mnogo toga neizvesno. Centralna izborna komisija (CIK) je 19. januara 2026. naredila ponovno brojanje svih glasova.
Do toga je došlo zbog značajnih neslaganja prilikom djelimičnog ponovnog brojanja glasova na nekoliko biračkih mjesta. Tom prilikom ukupna raspodjela glasova među pojedinačnim strankama ostala je uglavnom nepromjenjena, ali je CIK uočio značajna neslaganja u glasovima datim različitim kandidatima na stranačkim listama. Samo u opštini Prizren, CIK je utvrdio da je preko 20.000 glasova pogrešno pripisano pogrešnim kandidatima, piše Deutsche welle.
Nacionalna koordinatorka za izbore Laura Pula pozvala je šefove lokalnih tužilaštava da prikupe informacije i dokaze o mogućim prekršajima vezanim za izbore u svim opštinama.
Šta sve povlači sa sobom ponovno brojanje glasova?
Politički posmatrači smatraju da je odluka Centralne izborne komisije neophodna za zaštitu integriteta izbora. Istovremeno, taj proces nosi rizik od značajnih proceduralnih kašnjenja i potencijalno nove institucionalne krize. Nakon prethodnih parlamentarnih izbora u februaru 2025. godine, na Kosovu je mjesecima trajala politička paraliza.
Ponovno prebrojavanje svih glasova moglo bi da odloži potvrđivanje konačnih rezultata izbora, a zbog toga i dalji politički proces, na primer konstituisanje parlamenta. Pošto mandat sadašnje predsjednice Vjose Osmani ističe, parlament takođe početkom marta mora i da izabere novog šefa države. Ne postoji jasna regulativa za slučaj da parlament nije konstituisan i ne izabere predsjednika na vrijeme.
Novi rezultati ne očekuju prije sredine februara
Eugen Cakolli iz Kosovskog demokratskog instituta (KDI), mreže nevladinih organizacija koje prate izborne procese, procenjuje da će ponovno prebrojavanje glasova sa svih biračkih mesta trajati najmanje još dvije nedjelje.
„Nakon što se završi ponovno prebrojavanje, počinju rokovi za podnošenje žalbi na postupke sprovedene u centrima za brojanje, što može da potraje i do dvanaest dana“, objasnio je Cakolli na Facebooku.
„Te žalbe zatim mogu ponovo da se ospore, sa sličnim rokovima, što može da potraje ukupno do još 13 dana“, napisao je Cakolli između ostalog.
Zato bi, prema Cakolliju, potvrđivanje rezultata u najboljem slučaju mogla da se završi do sredine februara, a u najgorem do kraja februara ili čak početkom marta – u zavisnosti od odluka u vezi s eventualnim žalbama.
Ta potencijalna kašnjenja posebno su kritična u svijetlu trenutne situacije na Kosovu, kaže politički analitičar Artan Muhaxhiri.
Nakon parlamentarnih izbora u februaru 2025, Albin Kurti, lider stranke „Samoopredjeljenje“, koja je do tada vladala s apsolutnom većinom, nije uspeo da formira funkcionalnu vladu više od deset mjeseci, uprkos tome što je pobjedio na izborima. Kurtijeva stranka je, naime osvojila najviše glasova, 42 odsto, ali opozicione stranke su odbile da s njim formiraju koaliciju. Usledili su mjeseci političkog zastoja, koji je odblokiran tek s vanrednim izborima u decembru. Albin Kurti je, naime, ubedljivo pobjedio na izborima u decembru osvojivši više od 51 odsto glasova.
Analitičar Muhaxhiri za piše Deutsche welle upozorava da bi političke stranke mogle da iskoriste zakonske rokove za stvaranje novih institucionalnih blokada. To bi moglo da „dovede u pitanje temelje državnog sistema“, pa čak i da stvori „institucionalni vakuum“.
„Odsustvo tri stuba države – parlamenta, vlade i predsjednika – bila bi politička tragedija. Zato ova, sada već gotovo tradicionalna neodgovornost političkog rukovodstva i stranaka, mora da se okonča“, zahtjeva Muhaxhiri.
Ekonomske posljedice već se osjećaju. To što Parlament Kosova nije formiran blokira pristup 882 miliona eura iz Plana reformi i rasta Evropske unije, kao i više od 120 miliona eura iz tri sporazuma sa Međunarodnim udruženjem za razvoj (IDA) Svjetske banke. Ti međunarodni sporazumi su predstavljeni poslanicima osmog zakonodavnog mandata krajem 2024. godine i od tada čekaju ratifikaciju.
Kašnjenja u konstituisanju parlamenta mogla bi da imaju dalje ekonomske posljedice po Kosovo. Najveći rizik je da budžet za 2026. možda neće biti usvojen do 28. februara. Nakon tog datuma, ne mogu se donositi nikakve odluke o raspodeli sredstava, a to utiče i na plate državnih službenika, penzije i socijalna davanja.
Do toga je došlo zbog značajnih neslaganja prilikom djelimičnog ponovnog brojanja glasova na nekoliko biračkih mjesta. Tom prilikom ukupna raspodjela glasova među pojedinačnim strankama ostala je uglavnom nepromjenjena, ali je CIK uočio značajna neslaganja u glasovima datim različitim kandidatima na stranačkim listama. Samo u opštini Prizren, CIK je utvrdio da je preko 20.000 glasova pogrešno pripisano pogrešnim kandidatima, piše Deutsche welle.
Nacionalna koordinatorka za izbore Laura Pula pozvala je šefove lokalnih tužilaštava da prikupe informacije i dokaze o mogućim prekršajima vezanim za izbore u svim opštinama.
Šta sve povlači sa sobom ponovno brojanje glasova?
Politički posmatrači smatraju da je odluka Centralne izborne komisije neophodna za zaštitu integriteta izbora. Istovremeno, taj proces nosi rizik od značajnih proceduralnih kašnjenja i potencijalno nove institucionalne krize. Nakon prethodnih parlamentarnih izbora u februaru 2025. godine, na Kosovu je mjesecima trajala politička paraliza.
Ponovno prebrojavanje svih glasova moglo bi da odloži potvrđivanje konačnih rezultata izbora, a zbog toga i dalji politički proces, na primer konstituisanje parlamenta. Pošto mandat sadašnje predsjednice Vjose Osmani ističe, parlament takođe početkom marta mora i da izabere novog šefa države. Ne postoji jasna regulativa za slučaj da parlament nije konstituisan i ne izabere predsjednika na vrijeme.
Novi rezultati ne očekuju prije sredine februara
Eugen Cakolli iz Kosovskog demokratskog instituta (KDI), mreže nevladinih organizacija koje prate izborne procese, procenjuje da će ponovno prebrojavanje glasova sa svih biračkih mesta trajati najmanje još dvije nedjelje.
„Nakon što se završi ponovno prebrojavanje, počinju rokovi za podnošenje žalbi na postupke sprovedene u centrima za brojanje, što može da potraje i do dvanaest dana“, objasnio je Cakolli na Facebooku.
„Te žalbe zatim mogu ponovo da se ospore, sa sličnim rokovima, što može da potraje ukupno do još 13 dana“, napisao je Cakolli između ostalog.
Zato bi, prema Cakolliju, potvrđivanje rezultata u najboljem slučaju mogla da se završi do sredine februara, a u najgorem do kraja februara ili čak početkom marta – u zavisnosti od odluka u vezi s eventualnim žalbama.
Ta potencijalna kašnjenja posebno su kritična u svijetlu trenutne situacije na Kosovu, kaže politički analitičar Artan Muhaxhiri.
Nakon parlamentarnih izbora u februaru 2025, Albin Kurti, lider stranke „Samoopredjeljenje“, koja je do tada vladala s apsolutnom većinom, nije uspeo da formira funkcionalnu vladu više od deset mjeseci, uprkos tome što je pobjedio na izborima. Kurtijeva stranka je, naime osvojila najviše glasova, 42 odsto, ali opozicione stranke su odbile da s njim formiraju koaliciju. Usledili su mjeseci političkog zastoja, koji je odblokiran tek s vanrednim izborima u decembru. Albin Kurti je, naime, ubedljivo pobjedio na izborima u decembru osvojivši više od 51 odsto glasova.
Analitičar Muhaxhiri za piše Deutsche welle upozorava da bi političke stranke mogle da iskoriste zakonske rokove za stvaranje novih institucionalnih blokada. To bi moglo da „dovede u pitanje temelje državnog sistema“, pa čak i da stvori „institucionalni vakuum“.
„Odsustvo tri stuba države – parlamenta, vlade i predsjednika – bila bi politička tragedija. Zato ova, sada već gotovo tradicionalna neodgovornost političkog rukovodstva i stranaka, mora da se okonča“, zahtjeva Muhaxhiri.
Ekonomske posljedice već se osjećaju. To što Parlament Kosova nije formiran blokira pristup 882 miliona eura iz Plana reformi i rasta Evropske unije, kao i više od 120 miliona eura iz tri sporazuma sa Međunarodnim udruženjem za razvoj (IDA) Svjetske banke. Ti međunarodni sporazumi su predstavljeni poslanicima osmog zakonodavnog mandata krajem 2024. godine i od tada čekaju ratifikaciju.
Kašnjenja u konstituisanju parlamenta mogla bi da imaju dalje ekonomske posljedice po Kosovo. Najveći rizik je da budžet za 2026. možda neće biti usvojen do 28. februara. Nakon tog datuma, ne mogu se donositi nikakve odluke o raspodeli sredstava, a to utiče i na plate državnih službenika, penzije i socijalna davanja.
