Njemački analitičar Weber: Izborni inženjering dijaspore i nedostatak političke zrelosti opozicije
Njemački analitičar Bodo Weber ocjenio je da je rezultat izbora održanih 28. decembra iznenađenje, ističući da pobjeda Pokreta Samoopredjeljenje i Albina Kurtija ima dva ključna uzroka – izborni inženjering dijaspore i nedostatak političke zrelosti opozicionih partija.
U intervjuu za Gazetu express, Weber je naveo da je odluka da se izbori održe krajem decembra omogućila vladi da iskoristi prisustvo velikog broja pripadnika dijaspore na Kosovu tokom novogodišnjih praznika.
„Za vladu Kurtija, odlaganje izbora do kraja decembra, kada je veliki broj dijaspore boravio na Kosovu povodom Nove godine i bio prisutan da glasa na licu mjesta, pokazalo se kao veoma efikasan način za instrumentalizaciju nacionalizma dijaspore, onoga što je Benedikt Anderson nazvao ‘nacionalizmom na daljinu’“, rekao je Weber.
On smatra da je sa stanovišta demokratije problematično to što o političkoj sudbini Kosova odlučuju ljudi koji ne žive na Kosovu i koji neće snositi posljedice svojih izbornih odluka.
„Određivanje političke sudbine zemlje od strane građana Kosova koji tamo ne žive, odnosno koji uopšte neće osjetiti posljedice svog glasa, svakako je veoma problematično sa stanovišta teorije demokratije i dodatni je dokaz velikog jaza između vrednosno zasnovane političke retorike vlade Kurtija i prakse koja se mogla uočiti tokom posljednje dvije godine. Istovremeno, izborna pobjeda Samoopredjeljenja izgleda da je i rezultat stanja opozicije, pri čemu su sve tri glavne opozicione partije u dubokom haosu, uključujući suočavanje sa krizom liderstva“, izjavio je Weber.
Govoreći o mogućoj deblokadi političke krize i nastavku dijaloga, Weber je ocjenio da je prerano govoriti o stabilizaciji situacije, podsjećajući da Samoopredjeljenje mora obezbjediti podršku makar jedne opozicione partije za izbor predsjednika Kosova.
„Čini mi se prerano govoriti o deblokadi političke situacije. Prvo, još uvijek se čeka odluka Ustavnog suda o prošlogodišnjem, očigledno nezakonitom izboru srpskog potpredsjednika Skupštine Kosova, koji je izabran mimo većine srpskih poslanika, odnosno Srpske liste. Drugo, Samoopredjeljenje još mora da obezbjedi makar prećutnu podršku jedne od opozicionih partija za izbor novog predsjednika Kosova u martu, najvjerovatnije iz LDK, opozicione partije sa najdubljim unutrašnjim podjelama, dok se PDK i AAK takođe suočavaju sa borbama za liderstvo“, rekao je Weber.
On je pomenuo i mogući scenario povratka bivšeg predsjednika Kosova Hashima Thaçija na političku scenu.
„Pored toga, postoji mogući scenario oslobađanja bivšeg predsjednika Thaçija od optužbi u Hagu i njegovog povratka na političku scenu na Kosovu“, dodao je Weber.
Na pitanje da li bi Kurti u novom mandatu mogao da se više angažuje u dijalogu sa Srbijom, Weber je naveo da je prerano davati takve procjene.
„Prerano je za prognoze. Tokom posljednjeg mandata, upravljanje procesom normalizacije je defakto preokrenuto u sprečavanje sprovođenja Osnovnog sporazuma u jednostranu ‘integraciju’ kosovskih Srba, odnosno sjevernih opština sa srpskom većinom. EU snosi najveću odgovornost za ovaj razvoj zbog sopstvene političke konfuzije“, rekao je Weber.
Weber je oštro kritikovao francusko-njemački plan, odnosno Osnovni sporazum i Ohridski aneks, ocjenivši ih kao najštetniju inicijativu u istoriji dijaloga pod okriljem EU.
„Njemačko-francuska inicijativa, Osnovni sporazum i Ohrid ostaju najgora i najštetnija inicijativa u historiji političkog dijaloga koji vodi EU, štetnija čak i od epizode razmjene teritorija. Umjesto dubokog i strateškog dijaloga, usmerenog ka pregovorima o istinski sveobuhvatnom i konačnom sporazumu sa punim i formalnim priznanjem Kosova od strane Srbije, počevši od obnove kredibiliteta i autoriteta EU prema Prištini i Beogradu nakon 2020. godine, Brisel je izabrao nestrateški, konfuzan pristup“, izjavio je Weber.
Ohridski sporazum nazvao je izmišljenim, a bivšeg visokog predstavnika EU za spoljnu politiku Josepa Borella ocjenio kao najlošijeg pregovarača u historiji dijaloga.
„Na kraju je inicijativa svedena na to da je visoki predstavnik Borell, najslabiji pregovarač u istoriji dijaloga EU, u Ohridu proglasio uspjeh, odnosno ‘sklopio’ sporazum, dok su se i Beograd i Priština od prvog dana fokusirali na sprečavanje njegove primjene“, rekao je Weber.
On je zaključio da, prema prvim signalima iz evropskih prestonica, ne postoji politička volja za promjenu pristupa dijalogu, te da će EU nastaviti da insistira na sprovođenju sporazuma.
„Stoga se može očekivati da će EU nastaviti da insistira na sprovođenju Brisel–Ohrid sporazuma, odnosno da će se sve strane i dalje ponašati kao da postoji nešto konkretno, iako u stvarnosti toga nema“, zaključio je Weber.
Izvor: Kosovo Online/Gazeta Express
„Za vladu Kurtija, odlaganje izbora do kraja decembra, kada je veliki broj dijaspore boravio na Kosovu povodom Nove godine i bio prisutan da glasa na licu mjesta, pokazalo se kao veoma efikasan način za instrumentalizaciju nacionalizma dijaspore, onoga što je Benedikt Anderson nazvao ‘nacionalizmom na daljinu’“, rekao je Weber.
On smatra da je sa stanovišta demokratije problematično to što o političkoj sudbini Kosova odlučuju ljudi koji ne žive na Kosovu i koji neće snositi posljedice svojih izbornih odluka.
„Određivanje političke sudbine zemlje od strane građana Kosova koji tamo ne žive, odnosno koji uopšte neće osjetiti posljedice svog glasa, svakako je veoma problematično sa stanovišta teorije demokratije i dodatni je dokaz velikog jaza između vrednosno zasnovane političke retorike vlade Kurtija i prakse koja se mogla uočiti tokom posljednje dvije godine. Istovremeno, izborna pobjeda Samoopredjeljenja izgleda da je i rezultat stanja opozicije, pri čemu su sve tri glavne opozicione partije u dubokom haosu, uključujući suočavanje sa krizom liderstva“, izjavio je Weber.
Govoreći o mogućoj deblokadi političke krize i nastavku dijaloga, Weber je ocjenio da je prerano govoriti o stabilizaciji situacije, podsjećajući da Samoopredjeljenje mora obezbjediti podršku makar jedne opozicione partije za izbor predsjednika Kosova.
„Čini mi se prerano govoriti o deblokadi političke situacije. Prvo, još uvijek se čeka odluka Ustavnog suda o prošlogodišnjem, očigledno nezakonitom izboru srpskog potpredsjednika Skupštine Kosova, koji je izabran mimo većine srpskih poslanika, odnosno Srpske liste. Drugo, Samoopredjeljenje još mora da obezbjedi makar prećutnu podršku jedne od opozicionih partija za izbor novog predsjednika Kosova u martu, najvjerovatnije iz LDK, opozicione partije sa najdubljim unutrašnjim podjelama, dok se PDK i AAK takođe suočavaju sa borbama za liderstvo“, rekao je Weber.
On je pomenuo i mogući scenario povratka bivšeg predsjednika Kosova Hashima Thaçija na političku scenu.
„Pored toga, postoji mogući scenario oslobađanja bivšeg predsjednika Thaçija od optužbi u Hagu i njegovog povratka na političku scenu na Kosovu“, dodao je Weber.
Na pitanje da li bi Kurti u novom mandatu mogao da se više angažuje u dijalogu sa Srbijom, Weber je naveo da je prerano davati takve procjene.
„Prerano je za prognoze. Tokom posljednjeg mandata, upravljanje procesom normalizacije je defakto preokrenuto u sprečavanje sprovođenja Osnovnog sporazuma u jednostranu ‘integraciju’ kosovskih Srba, odnosno sjevernih opština sa srpskom većinom. EU snosi najveću odgovornost za ovaj razvoj zbog sopstvene političke konfuzije“, rekao je Weber.
Weber je oštro kritikovao francusko-njemački plan, odnosno Osnovni sporazum i Ohridski aneks, ocjenivši ih kao najštetniju inicijativu u istoriji dijaloga pod okriljem EU.
„Njemačko-francuska inicijativa, Osnovni sporazum i Ohrid ostaju najgora i najštetnija inicijativa u historiji političkog dijaloga koji vodi EU, štetnija čak i od epizode razmjene teritorija. Umjesto dubokog i strateškog dijaloga, usmerenog ka pregovorima o istinski sveobuhvatnom i konačnom sporazumu sa punim i formalnim priznanjem Kosova od strane Srbije, počevši od obnove kredibiliteta i autoriteta EU prema Prištini i Beogradu nakon 2020. godine, Brisel je izabrao nestrateški, konfuzan pristup“, izjavio je Weber.
Ohridski sporazum nazvao je izmišljenim, a bivšeg visokog predstavnika EU za spoljnu politiku Josepa Borella ocjenio kao najlošijeg pregovarača u historiji dijaloga.
„Na kraju je inicijativa svedena na to da je visoki predstavnik Borell, najslabiji pregovarač u istoriji dijaloga EU, u Ohridu proglasio uspjeh, odnosno ‘sklopio’ sporazum, dok su se i Beograd i Priština od prvog dana fokusirali na sprečavanje njegove primjene“, rekao je Weber.
On je zaključio da, prema prvim signalima iz evropskih prestonica, ne postoji politička volja za promjenu pristupa dijalogu, te da će EU nastaviti da insistira na sprovođenju sporazuma.
„Stoga se može očekivati da će EU nastaviti da insistira na sprovođenju Brisel–Ohrid sporazuma, odnosno da će se sve strane i dalje ponašati kao da postoji nešto konkretno, iako u stvarnosti toga nema“, zaključio je Weber.
Izvor: Kosovo Online/Gazeta Express
