Nove zaštitne mjere
Ministarstvo zdravlja upravo je objavilo nove zaštitne mjere u borbi protiv pandemije koronavirusa koje stupaju na snagu odmah večeras. Prema novim mjerama i dalje postoje tri tzv. zone rizika, prema kojima se mjere i primjenjuju u opštinama na Kosovu.
Opštine koje se nalaze u crvenoj zoni su u najvećem riziku od širenja epidemje, odnosno sa više od 151. inficiranim na 100.000 stanovnika na nedjeljnom nivou. Sada je 18 opština u crvenoj zoni, što je i najveći broj od 13. novembra – od kada je ovaj sistem zaštite počeo da se primjenjuje.

Crvena zona

Opštine u crvenoj zoni su: Kosovo Polje, Priština, Podujevo, Kamenica, Vitina, Uroševac, Sjeverna Mitrovica, Zvečan, Južna Mitrovica, Vučitrn, Lipljan, Obilić, Leposavić, Zubin Potok, Gnjilane, Peć, Đakovica i Štimlje.

Žuta zona

U žutoj zoni je i dalje visok rizik, i ona važi za one opštine u kojima je između 76 i 150 inficiranih na 100.000 stanivnika na nedeljnom nivou. Sada je 14 opština u ovoj zoni: Prizren, Klina, Dečane, Drenas, Mališevo, Gračanica, Novo Brdo, Parteš, Ranilug, Klokot, Suva Reka, Kačanik, Orahovac i Skenderaj.

Zelena zona

Konačno, opštine u zelenoj zoni su u niskom riziku, u kojima je na nedeljnom nivou 1 do 75 inficiranih na 100.000 stanovnika. Šest je opština „obojeno“ zeleno: Mamuša, Dragaš, Štrpce, Junik, Istok i Elez Han.

Mjere u crvenoj zoni

Opštine sa visokim rizikom od širenja zaraze jedine su u kojima će važiti i mjere restrikcije kretanja građana i delimičan karantin. Ugostiteljski objekti i biznisi u ovim opštinama radiće od 05:00 do 19:00 časova.

U crvenim opštinama biće zabranjeno kretanje građana posle 19:00 časova pa do 05:00 ujutru, osim za hitne i zdravstvene potrebe. Mjera se međutim ne odnosi na zdravstveno osoblje, službenike policije i pravosuđa.

Zabranjen je i ulaz i izlaz građana i automobila iz i u crvene opštine od 19:00 pa do 05:00 časova osim za: zdravstveno osoblje, osoblje iz sektora bezbjednosti, pravosuđa i studente, građane sa hitnim potrebama i operatore koji vrše javne usluge.

Javne i privatne institucije u crvenim opštinama radiće samo uz najpotrebnije osoblje.

Kada je javni prevoz u pitanju, on će u tokom vremena u kom je dozvoljen saobraćaj funkcionisati pod istim uslovima kao i u zelenim i žutim opštinama.

Iste su mjere i koje se odnose na kulturna i sportska dešavanja, rad teretana i bazena u pitanju.

Mjere u žutim opštinama

U opštinama sa srednjim rizikom od širenja zaraze ugostiteljski objekti, biznisi i tržni centri radiće skraćeno u odnosu na one u zelenim opštinama – od 05:00 do 18:00, sa izuzetkom usluga dostave i za poneti koje će moći da funkcionišu i poslije 18 časova.
Kada su javni prevoz, kulturna i sportska dešavanja, rad teretana i bazena u pitanju, u žutim opštinama važiće iste mjere kao i one u zelenim.

Mjere u zelenim opštinama

U opštinama sa niskim rizikom od širenja zaraze radno vrijeme biznisa, tržnih centara i ugostiteljskih lokala biće od 05:00 do 20:00 časova. Ugostiteljski objekti, međutim, moći će da funkcionišu i nakon 20:00 ali samo usluge za poneti ili narudžbine za dostavu.

Pružaoci usluge javnog prevoza moći će da koriste samo 50% svojih kapaciteta.

Posebne mjere predviđene su za taksiste koji će moći da voze samo po jednog putnika na sjedištu pozadi, osim kada se radi o članovima porodice i kada ih može biti najviše troje na zadnjem sjedištu.

U zelenim opštinama djelimično se dozvoljavaju kulturne aktivnosti pozorišta, biblioteka, filharmonija, galerija, ansambala, baleta, bioskopa, omladinskih centara, kulturnih centara, ali uz korišćenje samo 30% kapaciteta za sve aktivnosti.

Dozvoljene su i sportske aktivnosti na zatvorenim i otvorenim prostorima, treninzi i takmičenja u individualnim sportovima, ali je dozvoljeno da treninzima prisustvuje do 20 osoba, dok tokom takmičenja može učestvovati do 50 osoba.

Dozvoljen je i rad teretana i zatvorenih bazena za pojedinačne rekreativne aktivnosti koristeći samo 40% kapaciteta.

Na snazi i opšte mjere donete ranije

Uz ove specifične mjere prema kategorizaciji rizika od širenja zaraze, nastavljaju da važe i ranije donete mjere, a koje se ponajpre odnose na putovanje.

PCR test na ulazu na Kosovo

Iznova je uvedena obaveza prilaganja negativnog PCR testa na SARS-Cov-2 državljanima zemalja koje su visoko rizične prema listi Evropskog centra za kontrolu i prevenciju bolesti, ali na principu reciprociteta, što je u pređašnjim odlukama objašnjavano time da će iz odluke biti izuzete one zemlje koje od Kosova ne zahtevaju PCR test.

Iz ove obaveze su izuzeti putnici na prištinskom aerodromu ili putnici u putničkim automobilima, ali koji su u tranzitu i koji su u obavezi da potpišu izjavu da će Kosovo napustiti u roku od najviše 3 sata. Za putnike međunarodnih autobuskih linija, koji su takođe izuzeti iz ove obaveze, rok da napuste Kosovo je 5 sati.

Negativan PCR test ne moraju da imaju ni profesionalni prevoznici, pod uslovom da se poštuje protokol za međunarodni transport.

Iz obaveze predočavanja ovog dokumenta izuzete su i strane diplomate akreditovane na Kosovu kao i članovi njihovih porodica.

S druge strane, strani državljani koji imaju dozvolu za privremeni ili stalni boravak na Kosovu, po ulasku na Kosovo mogu da podnesu potvrdu o negativnom RT-PCR testu, ne stariju od 72 sata, ali u slučaju da ga nemaju, i dalje mogu ući na Kosovo ali pod obavezom sedmodnevne samoizolacije. Pod istim uslovima na Kosovo mogu ući i vlasnici kosovskih ličnih dokumenata ali sa prebivalištem u nekoj od stranih zemalja.

Strani državljani kojima je zakazano lečenje u zdravstvenim ustanovama na Kosovu mogu ući ako podnesu potvrdu o negativom RT-PCR testu i potvrdu bolnice.

Radi sprovođenja ovih mera, medicinski timovi biće raspoređeni na prelazima Merdare, Vrbnica, Kula, Elez Han, Jarinje, Bijela Voda i aerodrom „Adem Jashari“.

Institucije i ugostiteljski objekti

Izdat je i nalog javnim institucijama da se pridržavaju Priručnika za zaštitu od širenja koronavirusa i najavila oštrije kontrole pridržavanja mjera. Uz to, ove institucije su u obavezi da obezbjede građanima na ulazu dezinfekciona sredstva i maske, dok svuda mora biti istaknuto da je ulaz bez maske zabranjen.

Opštine se pozivaju da reaktiviraju lokalne krizne štabove na kojima je i obaveza da prate oporavak zaraženih i redovno izvještavaju centralne institucije.

Mjerenje temperature je obavezno za sve prilikom ulaska u javne i privatne objekte, odlučila je još vlada.

Zabrane okupljanja

Zabranjena su i sva javna okupljanja više od 5 osoba na javnim trgovima, u parkovima i drugim javnim mjestima, a stočne i auto pijace na čitavom Kosovu moraju ostati zatvorene.

Klanje životinja i dalje je dozvoljeno samo u ovlašćenim klanicama.

Vrtići i obrazovne institucije

Vrtićima je dozvoljen rad, ali su oni podložni procjeni i nadzoru od strane opštinskih vlasti posebno kada je pridržavanje mjera Priručniku za zaštitu od širenja koronavirusa u pitanju. Mjerenje temperature je obavezno i prilikom ulaska u ove objekte.

S druge strane, nastava u svim visokoškolskim ustanovama, javnim i privatnim, mora biti organizovana onlajn. Iz ovoga su izuzeti ispiti i praktični i laboratorijski rad organizuju se normalno.

Studentski domovi i menze ostaju otvoreni ali menze mogu pružati usluge samo “za poneti”

Ograničenje kretanja i pomoć hroničnim bolesnicima

Nastavlja da važi mjera  ograničenja kretanja starijima od 65 – njima je kretanje dozvoljeno u intervalima od 6:00-10: 00 i 16: 00-19: 00, osim ako ne moraju da napuste dom iz zdravstvenih razloga.

S druge strane, osobe sa hroničnim bolestima i trudnice treba da budu oslobođene od odlaska na posao, i poslodavci se pozivaju da stvore uslove za njihovo angažovanje od kuće. Opštinama se, isto tako, nalaže da povećaju napore za pružanje zdravstvenih usluga hroničnim bolesnicima u kući.

Korisnici socijalnih davanja, oslobođeni su od javljanja nadležnom ministarstvu.

Svi koji krše mjere uključujući rukovodstvo javnih i privatnih institucija biće kažnjeni u skladu sa Zakonom br. 07/l-006 o sprečavanju i borbi protiv pandemije koronavirusa.